Bij het revalideren

Revalidatie is nodig voor mensen die vaardigheden zijn kwijtgeraakt, bijvoorbeeld door een ongeluk, operatie of ziekte. Een dergelijk verlies kan ingrijpend zijn, het confronteert u met grenzen en beperkingen waar u liever niet aan denkt.

Bezig zijn met revalidatie is meestal niet de fijnste periode uit iemands bestaan. Informatie en tips kunnen mogelijk een beetje helpen. Deze webpagina is geschreven voor mensen die revalideren of gaan revalideren en voor hun familie.

Uit het ziekenhuis, maar niet naar huis

Stel, u ligt in het ziekenhuis na een operatie aan uw heup. De operatie is geslaagd, maar het herstel valt tegen. Al oefent u dagelijks met de fysiotherapeut, na twee weken kunt u nog niet op uw benen staan en mag u nog niet naar huis. Het ziekenhuis wil echter graag uw bed vrij hebben. Wat nu?

Revalidatieafdeling van een woonzorgcentrum
De kans is groot dat u na het ziekenhuis terechtkomt op de revalidatieafdeling van een verpleeghuis. Bij de OsiraGroep zijn de verpleeghuizen onderdeel van woonzorgcentra, bijvoorbeeld Bernardus (Centrum), Sint Jacob (Centrum), Vreugdehof (ZuiderAmstel) of Leo Polak (West).
 

Transferafdeling van het ziekenhuis
Mocht er nog geen geschikte plaats zijn op de revalidatieafdeling, dan zult u in veel gevallen eerst op een Transferafdeling van het ziekenhuis terechtkomen. Dit is een soort voorpost van de revalidatieafdeling. Uw medische behandeling is afgelopen en uw revalidatie begint hier, maar nog niet op volle toeren.

Zelf kiezen voor de plek
Kunt u zelf kiezen op welke revalidatieafdeling u terechtkomt? In theorie wel. U kunt van tevoren op zoek gaan naar de plek die u het meest aanspreekt en u kunt zich daar laten inschrijven. De vraag is echter of u ook werkelijk naar die plek toe zult gaan. In praktijk blijken locatie en beschikbaarheid vaker bepalende factoren voor uw plaatsing.

Revalideren op de revalidatieafdeling

U bent nu op een revalidatieafdeling. Wat kunt u verwachten?

• Fysiotherapie: Met de fysiotherapeut oefent u dagelijks bewegingen die soepelheid bevorderen en spierkracht verbeteren.
• Ergotherapie: De ergotherapeut helpt bij het oefenen met dagelijkse handelingen, zoals uit bed stappen, koffie zetten, wassen en aankleden. 
• Logopedie: Een logopedist kan u helpen als u door hersenletsel moeite heeft met spreken of slikken. 
• Dieetadvies: Een diëtist bekijkt welke voeding het best meewerkt aan uw herstel.
• Medicatie: De arts let op uw algemene conditie en gaat na welke medicatie u eventueel nodig heeft.
• Maatschappelijk werk: Bij de maatschappelijk werker kunt u terecht voor elk verhaal dat u kwijt zou willen, bijvoorbeeld wanneer u kwaad of somber bent. In veel gevallen helpt hij of zij helpt u ook de zaken te regelen die bijvoorbeeld te maken hebben met huisvesting, verzekering, vervoer.
• Psycholoog: Sommige mensen krijgen na een ongeluk, ziekte of operatie moeite zich te concentreren, geheugenproblemen en/of stemmingsstoornissen. Een psycholoog kan in deze gevallen onderzoek doen en proberen de klachten te verminderen.

Heimwee, kwaadheid, angst en teleurstelling

Heimwee
Voor het overgrote deel van de mensen zal thuis de beste plek op aarde zijn. Al is uw kamer op de revalidatieafdeling nog zo gerieflijk en zijn de mensen nog zo lief, een gevoel dat u tijdens de revalidatie ongetwijfeld zult tegenkomen is een groot verlangen om terug te keren naar de vertrouwde omgeving. Wat doet u eraan?

• Neem dierbare dingen mee. Een paar leuke foto’s, mooie muziek, boeken of voorwerpen waaraan u gehecht bent. Ze zullen de kamer iets persoonlijker maken, zodat u zich wellicht meer thuis zult voelen.
• Zorg voor visite. Vrienden en familie op bezoek zorgen voor afleiding en hopelijk wat plezier in deze minder leuke tijd. Laat hen weten hoe u hun bezoek waardeert, al bent u misschien wat stil.
• Ga door met uw hobby, als dat kan. Een vlinderverzameling meenemen wordt waarschijnlijk moeilijk, maar houdt u van kaarten, dammen of puzzelen, dan moet daar zeker een mogelijkheid voor zijn.

Kwaadheid
Iedereen weet dat het leven eindig is en dat zelfs de meest atletische sporter te maken krijgt met afbraak van krachten. Toch kan een confrontatie met uw eigen beperkingen hard aankomen. Waarom doet uw lichaam niet wat uw hoofd wil? Waarom lopen mensen gezond om u heen terwijl u zelf niets kunt? Tijdens de revalidatie is kwaadheid een heel goed voorstelbaar gevoel. Wat moet u ermee?

• Praat met lotgenoten. Een goed gesprek met iemand anders die revalideert kan een hoop schelen voor u allebei. Waarschijnlijk herkent u zichzelf in de gevoelens van de ander. Mogelijk kunt u elkaar helpen. Misschien heeft u een oplossing voor een probleem waar de ander nog mee worstelt of andersom. Gedeelde smart is halve smart, het is echt waar.
• Blijf positief. Het klinkt zeker makkelijker dan het is, maar probeer het in ieder geval: richt u op uw mogelijkheden, niet op uw beperkingen. Probeer te ontdekken of het verlies dat u ervaart, misschien toch nog ergens goed voor is, al was het maar dat u kunt lezen, praten, nadenken en herinneren zoveel u wilt.

Teleurstelling
Vaak gaat kwaadheid hand in hand met teleurstelling. Teleurstelling over uw eigen lichaam en het pover gebleken herstellend vermogen ervan. Over de artsen, die niet kunnen voorkomen dat u pijn hebt en zich ellendig voelt. De therapie: u merkt nog weinig van enig resultaat. Over uw vrienden en familie: ze zouden toch zo vaak langskomen? Nou, waar blijven ze dan?
Het meest verscheurend is misschien nog wel de teleurstelling over uzelf, uw leven. U was zo’n sterke, vitale persoon. Nu mag u blij zijn als u een kopje koffie op kunt tillen. U droomde over een rondreis door Canada, nu weet u niet eens of u ooit nog thuis zult wonen. Hoe kunt u zich wapenen tegen nieuwe teleurstellingen?

• Blijf realistisch. Het heeft geen zin te verwachten dat u met een heupprothese binnen een maand weer de trap afrent. Stel haalbare doelen, bijvoorbeeld: volgende week wilt u van het bed naar de deur kunnen lopen, de week daarop van het bed naar de eetzaal.
• Vier vooruitgang. Al vindt u het nog zo schamel en schraal, elk stapje vooruit is er één. Elke verbetering, hoe bescheiden ook, brengt u dichter bij het herstel. Sta hierbij stil, prijs uzelf en tel uw zegeningen.

Verdriet
Voor een ongeluk, ziekte of operatie kies je niet zelf, het overkomt je. Zo bezien is de mens maar de slaaf van zijn omstandigheden. Tijdens de revalidatie krijgt u mogelijk voor het eerst in uw leven te maken met zorgafhankelijk. Het is heel normaal als dit verdriet veroorzaakt. Verdriet mag er zijn, het is onvermijdelijk.
Sommige mensen helpt het om iets te maken, waarin zij zichzelf kunnen uitdrukken: een verhaal of gedicht, een schilderij, tekening, een collage. Sommige mensen vinden juist troost in het genieten van mooie dingen. Ook een lekker gebakje, een malse haring of een goed glas wijn kan troostrijk zijn, mits met mate genoten. Gun het uzelf.

Angst
Onbekende mensen, een vreemde omgeving, onzekerheid over de toekomst. Allemaal factoren die tijdens uw revalidatie een gevoel van angst en onveiligheid kunnen veroorzaken. Ook in het geval u zich bang voelt, zal praten waarschijnlijk het beste helpen. Misschien hecht u aan bepaalde rituelen of gewoonten om angsten te bezweren en rustig te worden? Vertel het de medewerkers, zij zullen u zeker proberen te helpen.

Verder revalideren: naar huis of niet?

Op veel revalidatieafdelingen is een verblijf van drie maanden gebruikelijk. Tijdens dit verblijf proberen medewerkers u voor te bereiden op terugkeer naar het leven dat u gewend was. Het kan echter zijn dat u na die periode nog niet zelfstandig kunt functioneren.  In sommige gevallen zult u nog wel iets langer op de afdeling kunnen blijven, maar vaker zal een andere oplossing worden gezocht.

Naar huis
Het allermooiste is natuurlijk als u thuis of van huis uit verder kunt revalideren. Dat kan alleen als u in uw woning toereikende verzorging krijgt. Denk aan uit en in bed gaan, wassen en aankleden, boodschappen doen, koken, eten, zaken regelen.
Is uw partner in staat en bereid al dit werk te doen of u ermee te helpen, dan is dat prachtig. Lukt dit niet, dan kunt u thuiszorg inschakelen voor een groot deel van het werk. De maatschappelijk werker of ergotherapeut van het woonzorgcentrum kan u daarbij helpen. Hij of zij kan ook hulpmiddelen regelen en bemiddelen bij eventuele aanpassingen in huis.

Nabehandeling en opvang
Sommige mensen die thuis revalideren komen overdag naar de dagbehandeling van het woonzorgcentrum voor nabehandeling en/of voor de gezelligheid. Het gebeurt ook dat mensen die thuis revalideren voor enkele dagen of weken in het woonzorgcentrum komen ‘logeren’, bijvoorbeeld als partner of mantelzorgers op vakantie gaan of als zij behoefte hebben aan een adempauze.

Niet naar huis?
Helaas is terugkeer naar huis niet voor alle mensen mogelijk. In sommige gevallen zult u moeten concluderen dat het echt niet gaat. Bijvoorbeeld als u thuis geen partner heeft of als uw partner niet in de gelegenheid is u te verzorgen. Of als u in een rolstoel verder moet en uw huis daarop niet is ingericht.
Mensen die op jonge leeftijd gehandicapt raken, zullen over het algemeen een zelfstandige woonplek kunnen vinden in een beschermende omgeving. Voor oudere cliënten ligt in dit geval verhuizing naar een woonafdeling van het woonzorgcentrum voor de hand. Op zo’n afdeling, vaak somatische afdeling genoemd, krijgt u nog wel therapie, maar de therapie is niet meer gericht op terugkeer naar uw eigen woning.

U beslist zelf
Waar gaat u heen en hoe gaat u dat doen? Geen arts, teamleider of maatschappelijk werker zal u iets op kunnen leggen, de beslissing blijft bij u zelf. Toch moet gezegd dat in praktijk de mogelijkheden niet eindeloos zijn. Want hoe reëel is uw verwachting dat u met hulp van uw man of vrouw thuis kunt wonen, als u zelf niet uit bed kunt komen?
Sommige mensen willen zó graag naar huis, dat ze cruciale beperkingen over het hoofd zien. Medewerkers van de revalidatieafdeling zullen daarom uitgebreid met u en uw partner of familie in gesprek gaan over de voordelen, de nadelen en eventuele moeilijkheden van diverse keuzes. U mag verwachten dat de beste keuze uiteindelijk overblijft.

Meer info

De OsiraGroep heeft revalidatieafdelingen in de woonzorgcentra:

• Vreugdehof
• Leo Polak (Afdeling Zorghotel)
• Sint Jacob  (Afdeling CVA-unit; deze unit is gespecialiseerd in revalidatie van mensen die een beroerte hebben gehad)
• De Drie Hoven  (ook voor CVA-patiënten)
  

Kijk op onze kennispagina’s als u meer wilt weten over revalidatie. Een overzicht van alle OsiraGroep-locaties.